Start Miasta Polski Ostrów Lednicki
Miasta Polski

Ostrów Lednicki

Udostępnij
794px Kosciol na Ostrowiu Lednickim
Udostępnij

Wyspa Ostrów Lednicki – „wczesnopiastowski Wawel” – leży w południowej części Jeziora Lednickiego (Lednica), na szlaku łączącym dawne stolice Polski – Poznań i Gniezno.

Dzięki zachowanym reliktom grodu i monumentalnych kamiennych budowli, od wieków budzi zainteresowanie okolicznej ludności oraz licznych badaczy i naukowców.

Za panowania Mieszka I i Bolesława Chrobrego Ostrów był jednym z głównych ośrodków obronnych i administracyjnych Polski. W tym historycznym miejscu toczy się akcja powieści Józefa Ignacego Kraszewskiego „Stara baśń” wskrzeszająca zamierzchłe czasy pogańskich Słowian.

Badania archeologiczne

Już w I połowie XIX wieku na wyspę uwagę zwrócił hr. E. Raczyński, prace archeologiczne na obszarze Ostrowa Lednickiego prowadzone są od 1845 roku. W okresie międzywojennym odkryto na wyspie bardzo bogaty i interesujący materiał w postaci około 1500 szkieletów i czaszek. Po wojnie badaniami archeologicznymi kierował K. Żurowski (od 1948 r), a pracami konserwatorskimi J. Łomnicki (od 1955 r).

Badania archeologiczne objęły grodzisko (z pałacem i kościołem), podgrodzie (przyczółki mostów łączących Ostrów z lądem stałym, osadę służebną), a także wody jeziora i najbliższą okolicę. Wynikiem tych szeroko zakrojonych prac naukowych jest utworzenie na Ostrowie Lednickim rezerwatu archeologiczno-historycznego z najcenniejszymi i najstarszymi obiektami w Lednickim Parku Krajobrazowym obejmującym jezioro i jego otoczenie.

Obecnie kamienne budowle Lednicy stanowią Pomnik Historii Narodowej.

Początki osady

Pierwsze źródła pisane dotyczące Ostrowa pochodzą z bulli papieża Innocentego II z 1136 roku, poza tym kronika śląska z XIII w. podaje obszerne relacje o świetności wyspy. Ale historia tego ośrodka rozpoczęła się znacznie wcześniej. Wyspa była już zamieszkiwana w neolicie – młodszej epoce kamiennej, a więc wcześniej niż w 1800 r p.n.e. Natomiast wczesnośredniowieczna osada istniała tu prawdopodobnie od VI w. n.e. Początkowo była to osada otwarta z półziemiankowymi chatami, dopiero na przełomie IX i X wieku powstała obronna osada o średnicy około 50 m, otoczona drewniano-ziemnym wałem.

Rozkwit wyspy

794px Kosciol na Ostrowiu Lednickim

W X wieku wybudowano potężny kompleks obronny z kamienną kaplicą i palatium oraz mostami łączącymi wyspę ze stałym lądem. W części zachodniej na brzeg prowadził tzw. most poznański o długości ponad 400 m, most wschodni – gnieźnieński był krótszy i liczył około 170 m. Mosty te zbudowane były z drewnianych belek wspartych na palach wbitych w dno jeziora. Poprzez te mosty o szerokości 6 metrów i wyspę biegł trakt prowadzący z Poznania do Gniezna. Olbrzymia skala zrealizowanych przy lednickiej wyspie przepraw mostowych, pozwala zaliczyć je do jednych z większych w tej części Europy inżynieryjnych urządzeń tego typu.

Pod koniec X wieku w części południowej wyspy Mieszko I wzniósł okazałą kamienną budowlę złożoną z kilku części (świątyni, palatium oraz baptysterium ). Jej ruiny w postaci murów miejscami dochodzących do 3 m wysokości widoczne są do dnia dzisiejszego. Pod koniec lat 80-tych XX wieku w obrębie ruin odsłonięto misy basenów chrzcielnych, co może wskazywać na to, iż włanie tutaj, na Ostrowie Lednickim w 966 roku miał miejsce chrzest Mieszka I i jego otoczenia.

Pewne natomiast jest, iż za czasów Piastów wyspa pełniła rolę rezydencji książęcej, ponadto była ona ważnym ośrodkiem militarnym i kościelnym. Prawdopodobnie za panowania Bolesława Chrobrego powstał tu kolejny – preromański kościół, w obrębie którego odkryto kamienne grobowce oraz ślady domów drewnianych i ziemianek.

Jedno z centrów ówczesnej władzy – miejsce czasowego pobytu panującego, ośrodek kultu chrześcijańskiego, pochówków możnych, obszar szczególnej militaryzacji państwa – to w połączenu ze śladami bogactwa dworu i jego otoczenia cechy stawiające gród na Ostrowie Lednickim w grupie ośrodków najwyższej rangi. Z pewnością biło tu serce państwa polskiego.

Schyłek Ostrowa

Kres świetności Ostrowa Lednickiego przyniósł najazd Brzetysława I Czeskiego w 1038 roku, kiedy zniszczono mosty i spalono gród. Po tym wydarzeniu odbudowano kościół, a osadę otoczono nowym wałem drewniano-ziemnym (zachowanym do dziś) o wysokości dochodzącej do 9 m. Nigdy jednak wyspa nie odzyskała już dawnej funkcji i rangi, choć osadnictwo przetrwało do XIII-XIV wieku. Później Ostrów Lednicki pełnił już tylko rolę cmentarza.


Udostępnij

1 Komentarz

Powiązane artykuły
Bydgoszcz 52
Miasta Polski

Bydgoszcz – Toruń, historia konfliktu

Trwający 6 wieków konflikt dwóch miast leżących obok siebie dosłownie na wyciągnięcie...

20
Miasta Polski

Sopot

W XVI wieku na terenach dzisiejszego Sopotu istniała Górna Wieś będąca własnością...

iluminacja tarnowskie gory
Miasta Polski

Tarnowskie Góry

Tarnowskie Góry to urocze miasto położone w województwie śląskim, na skraju konurbacji...

339516 Pierwszy dzwig od prawej zostal zdemontowany w srode 18 kwietnia c 0 53 760 452
Miasta Polski

Muzealny Żuraw w Gdańsku

Jeden z najoryginalniejszych obiektów Gdańska. Stanowi zabytek kultury materialnej i symbol stosunków...

WrotaHistorii.pl – odkrywaj historię Polski i świata poprzez artykuły, multimedia, galerie i podcasty. Zgłębiaj kluczowe wydarzenia, postacie i epoki, a także odkrywaj mniej znane, fascynujące fakty i ciekawostki, które ukształtowały naszą cywilizację. Dołącz do społeczności pasjonatów historii i poszerzaj swoją wiedzę każdego dnia.

Zapisz się na nasz newsletter

Właściciel tego serwisu internetowego, korzystając z uprawnień wynikających z art. 4 ust. 3 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. dotyczącej prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmieniającej dyrektywy 96/9/WE i 2001/29/WE (Dz. U. UE. L. z 2019 r. Nr 130, str. 92), nie wyraża zgody na powielanie, wykorzystywanie ani przechowywanie jakichkolwiek treści w formie tekstów, danych, programów komputerowych czy baz danych dostępnych na tej stronie, w celu ich eksploracji poprzez analizę, w tym również przy użyciu zautomatyzowanych technik, mającej na celu generowanie informacji, zwłaszcza dotyczących wzorców, trendów i korelacji. Niniejsze zastrzeżenie nie obejmuje eksploracji treści dokonywanej w celu umieszczania stron internetowych w wynikach wyszukiwania ani nie ma na celu ograniczania praw konsumentów do korzystania z treści w ramach udzielonej licencji lub dozwolonego użytku.

© Copyright 2025, All Rights Reserved WrotaHistorii.pl | Created SoftwareSystem